Volterrans dagboek


Astiludio

In de folder van het vaandelzwaai-toernooi, dat elk jaar op de eerste zondag van september op de Piazza dei Priori wordt gehouden, wordt verteld hoe de traditie van het vaandelzwaaien in Volterra ontstaan is: het gebeurde nadat de woordvoerder van kapitein Ugolino Guasconi in 1406 aan de Volterranen het bericht kwam brengen dat de Florentijnen Pisa hadden ingenomen. Het Volterraanse volk was zo blij met deze notitie, dat er spontaan feest werd gevierd en de jongeren uit de diverse wijken van de stad (contrade) met vaandels en trommels de straat op gingen. Het enthousiasme en de vrolijkheid die de vlaggen en muziek teweeg brachten, deed de Volterraanse stadsraad direct besluiten vaandels aan te schaffen "pro ASTILUENDO", of te wel: om de vaandelspelen (HASTA = vaandel, LUDUS = spel) te bevorderen.
Volterra heeft sindsdien een eigen vaandelzwaaigroep, een gruppo storico die bij elke gelegenheid, elke feestelijkheid in Volterra door de straten marcheert met voorop de trommelaars en achteraan de vaandeldragers.
Sinds 1981 komen er jaarlijks in september diverse gruppi storici uit heel Italië naar Volterra om zich met elkaar te meten; er wordt gelet op choreografie, techniek, originaliteit en samenspel maar in eerste plaats gaat het natuurlijk om de "opleving" van een oude traditie en het houden van een feestelijk spektakel voor de bevolking.

Dat de tribunes, die voor de gelegenheid worden opgesteld op de Piazza dei Priori, voornamelijk worden bevolkt door familieleden van de vier deelnemende groepen en door toeristen, is heel begrijpelijk als je weet dat de gewone Volterraan zijn ogen ten hemel slaat wanneer je over de ASTILUDIO begint! Massimo is zo’n gewone Volterraan, geboren en getogen in Volterra die het vaandelzwaaien met de paplepel heeft ingegoten gekregen!
Ikzelf ben niet geboren, maar wellicht voor de helft getogen in Volterra en omdat Lorenzo en Cosimo nu groot genoeg waren om de Astiludio eens mee te maken, besloten we er heen te gaan: oma Nina, de kinderen en ik.

Terwijl de tribunes zich vulden en je in de omliggende straten het geroffel van de trommels al hoorde, nam de jury plaats op het bordes, hetgeen een spektakel op zich zelf was! Ik weet niet zeker of je hiervoor insiders ogen moet hebben of dat het voor een toerist ook duidelijk is, maar het gedrag van mensen die een gewichtige rol te vervullen hebben in Italië is zeer amusant. Ten eerste wordt er tien keer van plaats geruild omdat er een zekere rangorde is. Er wordt langdurig door microfoons "test, test" geroepen en op de een of andere reden moet er ook altijd een carbiniere in uniform aanwezig zijn. Geen idee welke rol hij te vervullen had!
Toen de microfoon goed gekeurd was begon de inleiding, een toespraak die veel te lang duurde, maar die in Italië niet te vermijden is. Elke groep werd genoemd, besproken, gehuldigd om de vele triomfen, ook op internationaal niveau en het publiek klapte zich de handen lam.
Uiteindelijk mochten de groepen om beurten het plein op marcheren en zich voor de jury opstellen: het spektakel kon beginnen... ware het niet dat de lucht plotseling donker werd en de eerste regenspatjes onze blote armen en benen nat maakten! Binnen een minuut waren de tribunes leeg; iedereen rende weg, de jury holde de Dom in en de vaandelzwaaiers waren op slag uit hun rol en bleken normale mensen die joelend een schuilplaats zochten!

Na een uur van de ene schuilplaats naar de andere te hebben gerend bleek de zon ons goed gezind en kon het toernooi eindelijk beginnen. Lorenzo en Cosimo hadden tegen die tijd het animo verloren en terwijl de vier groepen de revue passeerden, vergrootten zij hun terrein.
Wij zaten echter zeer gepassioneerd toe te kijken en gaven onze commentaren: de eerste groep een te ingewikkelde choreografie, de tweede te saai, de derde groep liet de vlaggen te vaak vallen en ja... toen waren we aangeland bij "onze jongens", de gruppo storico van Volterra. Ik hoef niet te vermelden dat zij de besten waren. Natuurlijk was dat zo. Je zag het. Het samenspel, de eenheid van de groep, de passie waarmee ze te werk gingen... Of waren we gewoon partijdig?
Als je even een blik wierp op de juryleden, de Volterraanse juryleden bedoel ik, dan leek het erop dat ze van te voren al besloten hadden wie er zou winnen: de pennen lagen te rusten op het papier en het vallen van een vlag werd niet genoteerd...
Wellicht vergroot het "thuisspelen" net als bij voetballers het zelfvertrouwen en leken "onze jongens" om dezelfde reden meer op hun plek tussen de Middeleeuwse palazzi die samen de Piazza dei Priori vormen dan de andere gruppi storici...

Wie meer wil weten over de vaandelzwaaiers van Volterra kan deze site bezoeken:


www.sbandieratorivolterra.it


© 2003 Inger Oosthoek

foto © 2003 Massimo Gentili


Volterrans dagboek